Actie 2017   Een eeuw lang actief voor Hoorns erfgoed

Eerste helft twintigste eeuw

Een andere architect uit de tijd rond 1900 die zijn sporen in Hoorn heeft achtergelaten, was J. van Reijendam (1868-1959). Hij was van 1900-1905 gemeentearchitect te Hoorn en heeft in die korte tijd een flink aantal panden in Jugendstil en Chaletstijl ontworpen. In het fraaie boek van Wigard (2002) over het werk van v. Reijendam lezen we, dat hij zeker 54 panden heeft gebouwd en verbouwd in Hoorn. Een deel ervan is inmiddels gesloopt of onherkenbaar verbouwd, maar de meeste staan er nog. Zij vormen een speelse noot in de Hoornse binnenstad. Ze zijn kleurrijk en vaak versierd met een houten balkonnetje, een afdakje en grote dakoverstekken, wat ze de aanblik van een chalet geven. Ze passen in de romantische tijdgeest van de negentiende eeuw. De chaletstijl kan worden omschreven als een stijl die aan de zwitserse chaletbouw herinnert door de toepassing van overstekende kappen met veel houtsnijwerk en vaak houten veranda's en vakwerk. Het huizenblok Oude Doelenkade 27-37 van v. Reijendam is in 2001 op de Rijksmonumentenlijst geplaatst. De onderpui van de apotheek "De groote gaper" aan het Kleine Noord 25 is in 1980 overgebracht naar de buitenafdeling van het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Bij sommige huizen is er sprake van een combinatie van elementen van verschillende stijlen: neorenaissance, neogotiek, chaletstijl en Jugendstil. Men spreekt dan ook wel van schilderachtig eclecticisme.

Nog twee Hoornse architecten uit de periode 1900-1950 moeten worden genoemd : H.J. Cramer (geb. 1886 te Hoorn) en S.W. Langius (geb. 1898). Van Cramer zijn een honderdtal bouwwerken in Hoorn bekend, o.a. de Winstonbioscoop (in 2000 door brand verwoest), warenhuis Blokker (hoek Veemarkt) en herenmodezaak Brüggeman (hoek Kruisstraat-Nieuwsteeg). Langius heeft onder veel meer de Mariaschool aan de Eikstraat en het oude Sint Jans Ziekenhuis aan de Koepoortsweg gebouwd. Zij werkten in de stijlen van hun tijd, evenals trouwens Bleijs en van Reijendam (van Neorenaissance en Eclecticisme tot Amsterdamse School en Art Deco). Hoorn heeft geen vernieuwende architecten gekend of voortgebracht van het kaliber van b.v. de Purmerender J.J.P. Oud (1890-1963).

De strakke en sobere moderne stijlen uit de twintigste eeuw (Rationalisme, Functionalisme, Nieuwe Bouwen, Nieuwe Zakelijkheid, De Stijl) zijn in de periode tot 1940 grotendeels aan Hoorn voorbij gegaan. Een uitzondering is het grote pand door Jacot (1910) op de hoek Gouw-Nieuwsteeg (zie foto). Enkele voorbeelden van de Amsterdamse School en de Art Deco komen voor.

Ged. Turfhaven 5-7

Ged. Turfhaven 5-7

1901, CS

Ged. Turfhaven 9-11

Ged. Turfhaven 9-11

1902, CS

Grote Havensteeg 20

Grote Havensteeg 20

1902, JS

Gouw

Gouw

JS

Breed

Breed

JS
Achter de Vest 56

Achter de Vest 56

1912
Nieuwsteeg 11

Nieuwsteeg 11

1928, AD

Na 1900 begint, buiten de stadswallen, de sociale woningbouw, het eerst in het Venenlaankwartier.

Dit is Deel 2 van een site over bouwstijlen. Bezoek ook Deel 1. Klik hier.