Actie 2017   Een eeuw lang actief voor Hoorns erfgoed

NB Alleen artikelen ouder dan een jaar zijn beschikbaar in het PDF formaat!
Download hier de gratis Acrobat PDF Reader. Bekijk ook: Auteursrechten

Kwartaalblad 2015 nr.4   (december)


Bekijk of download de PDF versie (5.05 MB - Opent in nieuw venster)

kwartaablad Oud Hoorn 2015 - 4

Bij de voorplaat

pag. 157
De foto van het pas opgeleverde appartementencomplex 'Kaap Hoorn' (het voormalige Liornehuis) verwijst niet alleen naar de waarderingsprijs, die de architect en de uitvoerders tijdens de najaarsledenvergadering van Oud Hoorn kregen van onze vereniging. Het is tevens de opmaat naar het voorwoord van onze nieuwe voorzitter, Jaap van der Hout, die de activiteiten van onze vereniging toelicht bij de besprekingen van de nieuwe 'nota binnenstad', de visie van het gemeentebestuur op de verdere ontwikkeling van onze binnenstad. Ook de aftredende voorzitter, Egbert Ottens, komt in zijn laatste 'bij de voorplaat' terug op het Kaap Hoorn-complex en noemt deze prijs een signaal naar de toekomst.

Belgische vluchtelingen in Hoorn 1914

Ottens, Egbert
pag. 160-164
In het licht van de huidige toestroom van vluchtelingen uit o.a. Syrië vertelt Ottens het verhaal van de ruim één miljoen Belgen, die na weken van afschuwelijke bombardementen op burgerdoelen in 1914 naar Nederland kwamen. De reacties in West-Friesland naar aanleiding van verschillen van inzicht over de opvang en de nadruk op de verschillen in godsdienst en karakter doen sterk denken aan onze eigen tijd. Verder verhaalt Ottens over de opvang in Hoorn en Zwaag en de indruk die de berooide vluchtelingen maakten op de bevolking. Overleg tussen de Belgische regering en de Duitse bezetter leidde ertoe dat de meeste vluchtelingen al weer vrij snel terug naar huis konden keren, waarna de Duitsers een hek met onder stroom gezet prikkeldraad aanlegden langs de gehele grens tussen Nederland en België.

Joden en de Joodse begraafplaats in Hoorn

Hoogbruin, Eduardo
pag. 165-167
Op de hoek van de Weel en het Keern, nabij de Westersingel, werd kort geleden een gedenkteken geplaatst op de plek waar zich vroeger de joodse begraafplaats bevond. De auteur vertelt naar aanleiding daarvan de geschiedenis van de joodse aanwezigheid in Hoorn en de aan hun toegewezen rechten en opgelegde plichten. In 1968 werd begonnen met het verplaatsen van de graven van de eeuwenoude begraafplaats naar de nieuwe, algemene begraafplaats aan de Berkhouterweg.

Historische reddingboten meren af in haven van Hoorn

Zack, Frans
pag. 168-171
Hoewel Hoorn geen officieel reddingstation heeft van de Koninklijke Nederlandse redding Maatschappij, meren er toch geregeld reddingboten af die door de KNRM weliswaar zijn afgestoten, maar door nieuwe eigenaren zijn aangepast aan nieuwe taken. Frans Zack bespreekt de oude en de nieuwe geschiedenis van een viertal van dergelijke schepen: de Hessel Snoeck (Hoornse brandweer), de Suzanna (particulier eigendom, vaartochten op de Wadden), de Zeemanshoop (St. Neeltje Jacoba, museumhaven Ameland) en de Brandaris (St. Behoud oudste reddingboot ter wereld, Terschelling).

Kaap Hoorn, baken voor transformatie en duurzaamheid

Ottens, Egbert
pag. 172-175
In een interview met Maarten Overtoom, de architect van de verbouw van het voormalige Liornehuis tot het van alle gemakken voorziene appartementencomplex Kaap Hoorn, komt de geschiedenis van dit oudste hoogbouwwooncomplex in Hoorn uitgebreid aan de orde. In één jaar tijd zijn de plannen voor sloop en nieuwbouw van dit markante gebouw veranderd in een rigoureuze opknapbeurt. Met gebruikmaking van de tijdelijke steunmaatregelen van het rijk wist Scholtens Bouw op uiterst snelle wijze het gebouw te strippen en van een nieuw innerlijk en uiterlijk te voorzien, zodat er opnieuw een ‘blikvanger’ staat bij de entree van het centrum van Hoorn. De naam kaap Hoorn verwijst naar de associaties met een schip die het gebouw te weeg brengt en met het ongewisse avontuur dat in recordtijd tot een goed einde werd gebracht.

Cornelis Wiggerts, een rebelse pre-Arminiaan in Hoorn

Ottens, Egbert
pag. 176-184
Het einde van de 16de eeuw wordt o.a. gekenmerkt door een hoog oplopende ruzie tussen de officiële, gereformeerde kerk en een onderstroom die anders denkt over de grote theologische kwesties in die tijd. Grote voormannen waren de hoogleraren Gomarus (gereformeerd) en Arminius (onderstroom), hun aanhangers werden respectievelijk contraremonstranten en remonstranten genoemd. In de nog jonge gereformeerde kerk golden uiteraard strikte regels waar niet iedereen goed mee om kon gaan of wilde gaan. Tot die laatste groep behoorde Cornelis Wiggerts, een zogeheten remonstrant dus, die vanaf 1590 als dominee in Hoorn werkzaam was. Hoe klachten over ‘zuiverheid in de leer’ uitliepen op een conflict, hoe de gemeente Hoorn zich uiteindelijk verzette tegen de opvattingen van de Nationale Synode en hoe Wiggerts het veld moest ruimen, doet Egbert Otens uitgebreid uit de doeken. Het slot van zijn verhaal laat zien dat deze affaire al vooruitwijst naar het scheuren van de gereformeerde kerk in de 17de eeuw en naar de strijd over de vraag, wie de baas is in de kerk, de synode of de overheid.

Gedicht op het sloopen der verbrande en het bouwen der nieuwe Groote Kerk

Ottens, Egbert
pag. 188-191
Een timmerman uit Oterleek, C.Hoogland, behoorde tot die negentiende -eeuwers, die in clubverband - de zogenaamde leeskringen - naar het voordragen van poëzie luisterden of zelf ook actief de dichtkunst beoefenden. Een van onze leden stuitte op een in 1884 in Hoorn uitgegeven boekje (Gedicht op het sloopen en het bouwen der nieuwe Groote Kerk). Hoogland, die als arbeider bij bouwbedrijf Simon Wit uit Oterleek in dienst was, vertelt in dichtvorm over zijn werkzaamheden bij de sloop van de in 1878 afgebrande Grote Kerk en over de nieuwbouw in de jaren daarna. Egbert Ottens vervlecht gedeeltes uit dit gedicht met de geschiedenis van de kerkenbouw op die plek. Bekijk een pdf (1,5 MB) van het gedicht hier

Avonturen op de Schellinkhouterdijk in de vijftiger jaren

Vries, Jan de
pag. 194-195
Jan de Vries, schooljongen in de vijftiger jaren, haalt herinneringen op aan een van zijn speelplekken van vroeger: de Holenweg, de Karperkuil, de Schellinkhouterdijk en de Schelphoek. Wat is er sindsdien al weer veel veranderd!

Vaste rubrieken en meer

- Documentatiecentrum (185 – 187)
- Bestuursmededelingen (192 – 193)
- Stadsbeeld (196 – 197)
- Lezingen (197)
- Uitreiking van Yad Vashem-medailles
- Inhoudsopgave van de gehele jaargang.

 

 

Leden van de Vereniging Oud Hoorn ontvangen het Kwartaalblad op het huisadres. Losse nummers, voorzover voorradig, zijn verkrijgbaar gedurende de openingsuren van het Oost-Indisch Pakhuis.

Kwartaalbladen t/m 2000 prijs per stuk € 4,50
Kwartaalbladen 2001 tot nu, prijs voor leden € 4,50
Kwartaalbladen 2001 tot nu, prijs voor niet-leden € 6,00

Vrijwel alle kwartaalbladen zijn in te zien in ons archief in het Oud Hoorn verenigingsgebouw.
Kwartaalblad index 1979 t/m 2004, Arie van Zoonen
Samenvattingen 2002-2013, Frans Zack
Samenvattingen 2014-2017, Ben Leek
PDF versies 1979-2009, Gerard van Stijn