Actie 2017   Een eeuw lang actief voor Hoorns erfgoed

Activiteit divers (archief)

Gasbronnen in Noord-Holland

11-10-2004

"Gasbronnen in Noord-Holland"
Wie kent ze niet, de zwarte ketels, als het ware kleine gasfabriekjes, bij de boerderijen in Noord-Holland? Helaas zijn er veel verdwenen, maar de geschiedenis en het behoud ervan wordt levend gehouden door de Vereniging tot Behoud van Gasbronnen in Noord-Holland.
De heer Douw Bartstra, auteur van het boek "Gasbronnen in Noord-Holland" zal op 11 oktober a.s. de geschiedenis, het gebruik en het behoud van de gasbronnen belichten Tussen 1875 en 1885 wist Wouter Sluis, boer en uitvinder in de Beemster, aannemelijk te maken dat een bron, geslagen om het vee de drenken, tevens kon dienen om te koken, te stoken en bovenal het huis te verlichten. In het water dat spontaan omhoog kwam borrelen zat methaan. Tien jaar later ging men bronnen slaan voor het gas. Een door de smid geknutseld sproeiertje deed het methaan wat sneller loskomen van het water. Er werd een ketel overheen gehangen en aan de bovenkant daarvan kon het gas worden afgetapt voor gebruik. Van Gelders papierfabriek had ooit dertig lichtpunten op brongas en het dorpje Hauwert had er een particuliere straatverlichting van!
Na de laatste wereldoorlog had het platteland steeds meer elektriciteit en veelal aardgas uit Groningen gekregen. De jaren tachtig brachten een opleving. Brongas is biogas. Het komt zomaar uit de grond en bespaart fossiele brandstof. Helaas begon Europa, met Nederland voorop een kruistocht tegen fosfaat. Het water dat het brongas omhoog brengt bevat ook fosfaat, maar dat is niet zo verwonderlijk. Zonder fosfaat kan geen plant groeien en geen dier bestaan. Maar in naam van het milieu neemt men soms rare beslissingen. In 1992 besloot het Hoogheemraadschap dat de gasbronnen moesten worden gesloten vanwege het fosfaat. De gasbronhouders verenigden zich en wonnen een jarenlange strijd tussen deskundigen en advocaten. De gasbronnen mochten blijven bestaan, maar intussen hadden velen de bronnen al opgeruimd, omdat er een zeer hoge milieubelasting op werd geheven. De weinige bronnen die er nog zijn worden door de vereniging gekoesterd.

De lezing wordt gehouden op 11 oktober a.s. in theater "Het Pakhuis", Onder de Boompjes 21 te Hoorn. De toegang bedraagt € 2,50. Aanvang 20.00 uur. U kunt reserveren bij de vereniging Oud Hoorn, 0229-273570.

 

 

Activiteiten overzicht